دلیریوم الکلی که گاهی به شکل عامیانه از آن با عنوان شدیدترین حالت ترک الکل یاد می‌شود، شدیدترین شکل سندرم ترک الکل است که پس از قطع ناگهانی الکل در افرادی با وابستگی جسمی پیشرفته ممکن است رخ دهد. این وضعیت می‌تواند مستقیماً تهدیدکننده حیات باشد و به مداخله فوری پزشکی نیاز دارد. دلیریوم الکلی نه یک «خماری» معمولی است و نه یک ترک خفیف، بلکه اختلال حاد در سطح هوشیاری است که با تغییرات ناگهانی نوروشیمیایی در بدن همراه است.

دلیریوم الکلی چیست

دلیریوم الکلی معمولاً در فاصله 48 تا 72 ساعت پس از قطع مصرف الکل ایجاد می‌شود، هرچند ممکن است دیرتر نیز ظاهر شود. این وضعیت نتیجه برهم خوردن ناگهانی تعادل سیستم عصبی است که برای مدت طولانی در حضور الکل عمل کرده است. قطع ناگهانی مصرف باعث فعال شدن بیش از حد سیستم عصبی مرکزی می‌شود.

افرادی که سابقه طولانی مصرف شدید الکل دارند و همچنین کسانی که پیش‌تر دوره‌های شدید سندرم ترک را تجربه کرده‌اند، در گروه پرخطر قرار می‌گیرند.

علائم دلیریوم

علائم معمول دلیریوم الکلی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• اختلال شدید در سطح هوشیاری و گیجی
• توهمات دیداری یا شنیداری
• تشنج
• نوسانات قابل توجه فشار خون
• افزایش ضربان قلب
• تعریق شدید
• بی‌قراری و تحریک‌پذیری روانی حرکتی

این وضعیت ممکن است به سرعت بدتر شود و به عوارض عصبی یا قلبی منجر شود.

چرا دلیریوم الکلی خطرناک است

در جریان دلیریوم الکلی ممکن است اختلالات ریتم قلب، کم‌آبی بدن، اختلالات الکترولیتی و تشنج رخ دهد. دلیریوم درمان‌نشده با خطر بالای عوارض شدید، از جمله مرگ، همراه است. به همین دلیل، قطع خودسرانه الکل در شرایطی که وابستگی جسمی پیشرفته وجود دارد، خطر جدی به همراه دارد.

قطع ایمن الکل باید در شرایط پزشکی انجام شود. اطلاعات مربوط به تثبیت وضعیت در محیط بالینی در صفحه سم زدایی الکل آمده است.

چه کسانی در گروه پرخطر قرار دارند

افراد زیر در معرض خطر بالاتری قرار دارند:

• افرادی با سابقه چندین سال مصرف شدید الکل
• افرادی با سابقه تشنج‌های ناشی از ترک
• افرادی با بیماری‌های قلبی یا اختلالات متابولیک
• افرادی با اختلالات روان‌پزشکی همزمان

هرچه سابقه مصرف طولانی‌تر و شدیدتر باشد، احتمال بروز ترک شدید بیشتر است.

چگونه می‌توان از دلیریوم پیشگیری کرد

موثرترین راه پیشگیری از دلیریوم الکلی، قطع برنامه‌ریزی‌شده و کنترل‌شده الکل تحت نظارت پزشکی است. در شرایط بالینی می‌توان علائم حیاتی را پایش کرد و درمان دارویی‌ای را به‌کار گرفت که خطر تشنج و تحریک شدید را کاهش دهد.

قطع الکل بدون ارزیابی پزشکی قبلی، خطر عوارض را افزایش می‌دهد. افرادی که در فکر ترک الکل هستند، باید پیش از تصمیم‌گیری با پزشک مشورت کنند.

چه زمانی کمک فوری پزشکی ضروری است

در صورت بروز توهم، از دست دادن هوشیاری، تشنج، تحریک شدید، اختلال واضح در هوشیاری یا نوسانات شدید فشار خون، مداخله فوری ضروری است. این‌ها علائمی هستند که به بستری فوری در بیمارستان نیاز دارند.

دلیریوم الکلی یکی از عوارض وابستگی پیشرفته به الکل است. مدل جامع درمان که شامل سم‌زدایی و درمان تخصصی است، در اینجا توضیح داده شده است: درمان اعتیاد به الکل.

مرحله درمانی در بهبودی بلندمدت که بر پیشگیری از عود و تغییر الگوی مصرف متمرکز است، در صفحه الکل درمانی توضیح داده شده است.