Naltrexon ígræðsla

Naltrexon er andstæðan við Suboxone

Þetta er ruglingur sem kemur oft upp og er þess virði að leysa strax, því afleiðingin er alvarleg.

Í viðhaldsmeðferð er gefið búprenorfín, meðal annars undir heitinu Suboxone, eða metadón. Þetta eru örvar, það er efni sem verka á ópíóíðaviðtakana og halda fráhvarfi niðri á meðan sjúklingurinn er í meðferðinni. Naltrexon er hemill: það lokar sömu viðtökum í stað þess að verka á þá.

Í reynd þýðir þetta þrennt. Naltrexon heldur ekki fráhvarfi niðri, það gerir kröfu um að afeitrun sé þegar lokið, og það má ekki nota samhliða viðhaldsmeðferð. Að fá naltrexon meðan búprenorfín eða metadón er enn í líkamanum kallar fram bráð fráhvarfseinkenni. Sértu í viðhaldsmeðferð í dag er þetta spurning fyrir lækninn þinn áður en nokkuð annað er gert.

Naltrexon við fíkn er ekki LDN og ekki megrunarlyf

Leitir þú að naltrexoni getur þú átt við þrennt ólíkt, og leitarvélin greinir það ekki að. Við skýrum það hér efst svo þú vitir fljótt hvort þessi síða á við þig.

Við meðhöndlum fíkn. Snúi spurningin þín að LDN eða að þyngd erum við rangt heimilisfang, og þá sparar þú tíma á því að hætta lestrinum hér.

Á Íslandi fæst naltrexon í töfluformi, ekki sem ígræðsla

Naltrexon í töfluformi er notað við áfengisfíkn þar sem því er ávísað. Ígræðslan er hins vegar ekki í boði innan íslenska heilbrigðiskerfisins. Ígræðsla undir húð er pólsk og mið-evrópsk venja, og það er ástæðan fyrir því að fólk ferðast eftir henni.

Ertu eingöngu að leita að lyfinu sjálfu er rétt að ræða það við heimilislækni eða meðferðarsvið hér heima, og þá þarftu ekki að ferðast neitt. Það sem greinir ígræðsluna að er að hún krefst engrar daglegrar ákvörðunar í um þrjá mánuði.

Hvað naltrexon er og til hvers það er notað

Naltrexon tilheyrir flokki ópíóíðaviðtakahemla. Það er notað við meðferð á áfengisfíkn og, að lokinni fullri afeitrun, við ópíóíðafíkn. Í völdum klínískum aðstæðum getur það stutt við edrúmennsku og dregið úr hættu á bakslagi.

Lyfið veldur engri vímu, er ekki ávanabindandi og leiðir ekki til þolmyndunar. Það greinir það frá þeim efnum sem notuð eru í viðhaldsmeðferð, það er metadóni og búprenorfíni.

Eldra vöruheitið Revia heyrist enn í samtali. Virka efnið er hið sama óháð heiti.

Hvernig naltrexon verkar

Lyfið sest á ópíóíðaviðtakana í heilanum og lokar aðgangi að þeim. Afleiðingin er sú að umbunaráhrif áfengis og ópíóíða veikjast eða koma alls ekki fram. Efni sem tekið er inn á meðan lyfið verkar gefur ekki þau áhrif sem búist er við.

Hvað naltrexon ígræðsla er

Ígræðslan er langverkandi og niðurbrjótanlegt form lyfsins sem komið er fyrir undir húð í stuttri aðgerð sem læknir framkvæmir. Lyfið losnar smám saman á um 90 dögum.

• samfelld verkun án daglegrar töflu
• engin leið til að sleppa skammti
• þarf ekki að fjarlægja þegar verkunin er liðin
• tímabundin verkun, sem kallar á að framhaldið sé skipulagt

Ígræðsla, sprauta eða töflur

Naltrexon fæst í þremur formum, og sjúklingar spyrja um þau á víxl, oft með orðinu sprauta um þau öll. Virka efnið er hið sama; það sem greinir þau að er hvernig lyfið er gefið og hversu lengi það helst í líkamanum.

Val á formi er í höndum læknis og ræðst meðal annars af því hvort sjúklingurinn ræður við að taka lyf reglulega. Algengasta ástæðan fyrir því að velja ígræðsluna er einmitt erfiðleikinn við að halda daglega skammtinum, ekki munur á verkunarstyrk.

Naltrexon við áfengisfíkn

Þetta er algengasta notkunin og sú sem best er studd rannsóknum. Naltrexon dregur úr umbunaráhrifum áfengis, það er þeirri tilfinningu sem gerir að fyrsta glasið verður að því fimmta.

Afleiðingin er hagnýt. Bakslag gefur ekki sömu áhrif, og auðveldara verður að standast það að halda drykkjunni áfram. Það fjarlægir ekki löngunina og gerir engan edrú, en það tekur burt hluta af því sem heldur drykkjunni gangandi.

Ólíkt dísúlfírami veldur naltrexon engum hörðum viðbrögðum ef sjúklingurinn drekkur. Það þýðir einnig að lyfið má gefa sjúklingum sem hafa ekki enn náð fullri edrúmennsku, sem dísúlfíram má ekki. Nánar um sjálfa meðferðina á síðunni um áfengismeðferð.

Aukaverkanir naltrexons

Algengustu óþægindin koma fram fyrstu vikurnar og hjaðna oft eftir það.

• ógleði, algengasta aukaverkunin í byrjun
• höfuðverkur og svimi
• þreyta og svefnvandi
• óróleiki, depurð eða pirringur
• liða- og vöðvaverkir
• í sjaldgæfum tilvikum áhrif á lifur, sem kalla á eftirlit með lifrarprófum

Áhrif á lifur eru ástæðan fyrir því að lifrarstarfsemi er metin fyrir meðferð. Komi fram gulnun húðar eða augnhvítu, dökkt þvag eða viðvarandi þreyta skal hafa samband við lækni, óháð lyfjaformi.

Við ígræðsluna bætast við staðbundin óþægindi á ígræðslustað, sem lýst er neðar.

Hvað naltrexon ígræðsla kostar

Þrennt sem sjúklingur verður að vita

Þetta eru atriði sem eru sértæk fyrir naltrexon og eiga ekki við um aðrar stuðningsaðferðir. Að sniðganga þau er raunveruleg hætta.

Að gefa lyfið áður en afeitrun er lokið

Séu ópíóíðar enn í líkamanum ryður naltrexon þeim burt af viðtökunum og kallar fram fráhvarf með snöggri byrjun og mikilli hörku. Þess vegna er staðfest lokin afeitrun skilyrðislaust ákvæði en ekkert formsatriði. Hið sama á við um þá sem eru í viðhaldsmeðferð.

Minnkað þol þegar verkun ígræðslunnar líður

Allan verkunartímann eru viðtakarnir lokaðir og þol gegn ópíóíðum minnkar. Að snúa aftur til fyrri skammts þegar ígræðslan hættir að verka felur í sér raunverulega hættu á eitrun og öndunarstöðvun. Sá tímapunktur kallar á skipulagt eftirlit, ekki að sjúklingurinn sé skilinn eftir einn.

Hömlun á verkun ópíóíðaverkjalyfja

Ópíóíðaverkjalyf verka ekki með venjulegum hætti meðan naltrexon er virkt. Það skiptir máli við slys, skurðaðgerð og í sjúkraflutningum. Sjúklingur ætti að bera á sér upplýsingar um lyfið og koma þeim til heilbrigðisstarfsfólks.

Svona fer aðgerðin fram

Aðgerðin fer fram í þremur þrepum. Læknismatið er hluti af ferlinu, ekki aðdragandi að því.

• Læknismat. Sjúkrasaga, yfirferð fyrri meðferðar, útilokun frábendinga, staðfest edrúmennska og yfirferð á verkunarhætti og takmörkunum aðferðarinnar
• Ígræðsla. Aðgerð í staðdeyfingu, við dauðhreinsaðar aðstæður, venjulega 20 til 30 mínútur
• Leiðbeiningar á eftir. Sáraumhirða, takmarkanir á álagi, tími fyrir eftirlit og áætlun um tímann eftir að lyfið hættir að verka

Verkar naltrexon á kókaín og önnur örvandi efni

Naltrexon lokar ekki þeim viðtökum sem kókaín, amfetamín eða mefedrón verka á. Að því leyti er þetta ekki hömlun sambærileg þeirri sem það veitir gagnvart ópíóíðum.

Málið er þó það að ópíóíðakerfið á þátt í að skapa vellíðunartilfinninguna einnig eftir önnur efni. Hömlun ópíóíðaviðtaka getur því óbeint veikt umbunarþáttinn í verkun þeirra, og það er viðfangsefni klínískra rannsókna.

Virka efnið er sama naltrexonið óháð formi, og hömlun ópíóíðaviðtakanna er sameiginleg. Munurinn snýr að því hvernig lyfið er gefið og hversu hratt það losnar. Umræddar rannsóknir voru gerðar á töfluformi og á forðaformi í vöðva, og það eru þær sem niðurstöðurnar eiga við.

Hvers vegna sjúklingar sem nota kókaín hafa gagn af því

Kókaínneysla kemur sjaldan ein og sér. Hjá flestum sjúklingum fylgir henni áfengi, oft í sömu lotu, því áfengið mildar óþægilega niðursveiflu eftir örvandi efnið. Rannsóknir á naltrexoni í þessum hópi voru einmitt gerðar á fólki sem var háð báðum efnum samtímis.

Hér er verkunin ótvíræð. Naltrexon verkar á áfengisþáttinn, og áfengi er einn sterkasti hvatinn að því að snúa aftur til kókaíns. Minni drykkja fækkar því þeim aðstæðum þar sem gripið er til örvandi efnisins, jafnvel þótt lyfið sjálft hamli ekki verkun þess.

Við þetta bætist athugun úr okkar eigin starfi: sjúklingar sem leita vegna kókaíns lýsa minni ákefð í lotum eftir aðgerðina. Það er klínísk reynsla en ekki rannsóknarniðurstaða, og þannig ber að vega hana í ákvörðuninni.

Við fíkn í örvandi efni er grunnurinn því meðferð við kókaínfíkn byggð á viðtalsmeðferð. Hugsanleg notkun naltrexons utan skráðra ábendinga er ákvörðun læknis, tekin einstaklingsbundið og hún krefst yfirferðar með sjúklingnum.

Naltrexon og dísúlfíram, tvær ólíkar aðferðir

Báðar eru stundum kallaðar ígræðsla, en verkunarhátturinn er andstæður, og að rugla þeim saman leiðir til rangra væntinga.

Hinni aðferðinni er lýst á síðunni um Antabus ígræðslu.

Hverjum ígræðslan hentar og hverjum ekki

Hvert tilvik er metið einstaklingsbundið og ákvörðunin er í höndum læknis. Sé afeitrun ekki lokið er fyrsta skrefið áfengisafeitrun eða vímuefnaafeitrun undir læknishendi.

Staðbundnir fylgikvillar við ígræðsluna

Eins og hver önnur læknisaðgerð er ígræðslan tengd hættu á fylgikvillum.

• verkur, þroti eða roði á ígræðslustað
• bólguviðbrögð eða sýking í sári
• ofnæmisviðbrögð við lyfinu eða við efni ígræðslunnar
• almenn óþægindi, meðal annars ógleði og höfuðverkur

Komi fram einkenni sem valda áhyggjum skal sjúklingur hafa samband við lækni tafarlaust og ekki reyna að meðhöndla sárið sjálfur.

Naltrexon í heildstæðri meðferðaráætlun

Ígræðslan er engin sjálfstæð meðferð við fíkninni. Hún er stuðningur innan víðtækari áætlunar og hefur klíníska þýðingu aðeins í því formi.

• meðferð í legu eða á göngudeild
• viðtalsmeðferð við fíkn
• áætlun um að fyrirbyggja bakslag
• geðlæknisþjónusta ef geðröskun er samhliða

Niðurstaðan ræðst af heildinni, ekki af ígræðslunni einni. Þeir um það bil þrír mánuðir sem lyfið verkar eru sá tími sem nota ætti til að byggja upp það sem á að virka eftir á.

Opinbera leiðin og einkarekin meðferð

Spurningin um gjaldfrjálsa hjálp er meðal þeirra algengustu, svo við svörum henni hreint út. Á Íslandi liggur leiðin að jafnaði um heilsugæsluna eða beint í viðtal hjá meðferðarsviði, og sú leið er að hluta greidd af Sjúkratryggingum Íslands með greiðsluþátttöku sjúklings.

Leyfi fjárhagurinn ekki einkarekna meðferð er opinbera leiðin rétta valið og hana á að nota. Niðurstaðan ræðst fyrst og fremst af því hvort sjúklingurinn ljúki meðferðinni, ekki af því hver greiðir eða hvaða lyfjaform var valið.

Ferðin og tungumálið

Flugið frá Keflavík til Varsjár tekur um fjórar klukkustundir, og flugvöllurinn er tæpan hálftíma frá stöðinni. Þetta er ekki ferð sem gengur upp á einum degi, og við mælum ekki með því: læknismatið tekur tíma og ákvörðunin á ekki að vera tekin með brottfarartíma í huga.

Meðferðin fer fram á ensku, frá fyrsta samtali og læknismatinu til sjálfrar ígræðslunnar. Skriflegar upplýsingar má veita á íslensku.

Þegar hjálpar er þörf tafarlaust

Mikilvægar læknisfræðilegar upplýsingar

Notkun naltrexons, þar með talið í ígræðsluformi, er tengd læknisfræðilegri áhættu, einnig þegar aðgerðin er framkvæmd samkvæmt gildandi stöðlum. Svörun líkamans getur verið einstaklingsbundin og illa fyrirsjáanleg og náð til bæði almennra og staðbundinna viðbragða.

Naltrexon tryggir ekki áframhaldandi edrúmennsku, útilokar ekki hættu á bakslagi og kemur hvorki í stað viðtalsmeðferðar né geðlæknismeðferðar. Hverjum sjúklingi skal veitt ítarleg fræðsla um verkunarháttinn, mögulega fylgikvilla, minnkað þol þegar verkunin líður og hömlun ópíóíðaverkjalyfja.

Upplýsingarnar á þessari síðu eru upplýsandi og fræðandi. Þær fela ekki í sér læknisráðgjöf, greiningu eða meðferð og geta ekki komið í stað einstaklingsbundinnar ráðgjafar hjá lækni. Meðferðarlíkanið sem lýst er á við klíníska framkvæmd í Póllandi, í samræmi við gildandi regluverk og læknisfræðilegar leiðbeiningar.

Hvað kemur til viðbótar ígræðslunni

01

ÁfengismeðferðHelsta ábendingin fyrir naltrexon

02

ÓpíóíðaverkjalyfMeðferð að lokinni fullri afeitrun, skilyrðislaust ákvæði

03

OxýkódonfíknAlgengasta lyfseðilsskylda ópíóíðið í klínísku starfi

04

KókaínfíknGrunnurinn er viðtalsmeðferð, lyf aðeins til stuðnings