Implant naltreksonu

Czym jest naltrekson

Naltrekson należy do grupy antagonistów receptorów opioidowych. Stosuje się go w leczeniu uzależnienia od alkoholu oraz, po pełnej detoksykacji, w uzależnieniu od opioidów. W wybranych sytuacjach klinicznych może wspierać utrzymanie abstynencji i zmniejszać ryzyko nawrotu.

Sam lek nie wywołuje efektu euforyzującego, nie uzależnia i nie prowadzi do rozwoju tolerancji. To odróżnia go od substancji, które bywają stosowane w leczeniu substytucyjnym.

Jak działa naltrekson

Lek zajmuje receptory opioidowe w mózgu i blokuje do nich dostęp. Konsekwencją jest osłabienie lub zniesienie nagradzającego działania alkoholu i opioidów. Substancja przyjęta w trakcie działania leku nie daje spodziewanego efektu.

Czym jest implant naltreksonu

Implant to długo działająca, biodegradowalna postać leku, umieszczana podskórnie podczas krótkiego zabiegu wykonywanego przez lekarza. Substancja uwalnia się stopniowo przez okres około 90 dni.

• stałe działanie bez konieczności codziennego przyjmowania tabletek
• brak możliwości pominięcia dawki
• brak konieczności usuwania implantu po zakończeniu działania
• działanie ograniczone czasowo, co wymaga zaplanowania dalszego postępowania

Implant, zastrzyk czy tabletki

Naltrekson występuje w trzech postaciach i pacjenci pytają o nie zamiennie, często używając słowa zastrzyk na określenie każdej z nich. Substancja czynna jest ta sama, różni je sposób podania i to, jak długo lek utrzymuje się w organizmie.

Wybór postaci należy do lekarza i zależy między innymi od tego, czy pacjent jest w stanie regularnie przyjmować leki doustne. Najczęstszym powodem sięgnięcia po implant jest właśnie trudność z utrzymaniem codziennej dawki, a nie różnica w sile działania.

W jakich przypadkach się go stosuje

Naltrekson może być rozważany jako element leczenia zaburzeń związanych z używaniem alkoholu oraz uzależnienia od opioidów, w tym drugim przypadku wyłącznie po pełnej detoksykacji.

W praktyce klinicznej najczęściej stosuje się go jako wsparcie abstynencji w uzależnieniu od alkoholu, szczególnie we wczesnej fazie zdrowienia, kiedy ryzyko nawrotu jest najwyższe, a mechanizmy radzenia sobie dopiero się budują.

Ile kosztuje implant naltreksonu w Warszawie i okolicach

Trzy rzeczy, o których pacjent musi wiedzieć

To są zagadnienia specyficzne dla naltreksonu, których nie ma przy innych metodach wspomagających. Ich pominięcie jest realnym zagrożeniem.

Podanie przed zakończeniem detoksykacji opioidowej

Jeżeli w organizmie są jeszcze obecne opioidy, naltrekson wypiera je z receptorów i wywołuje gwałtowny zespół odstawienny o nagłym początku i dużym nasileniu. Dlatego potwierdzenie ukończonej detoksykacji jest warunkiem bezwzględnym, a nie formalnością.

Spadek tolerancji po zakończeniu działania implantu

Przez cały okres działania leku receptory pozostają zablokowane, a tolerancja na opioidy spada. Powrót do wcześniejszej dawki po ustaniu działania implantu oznacza realne ryzyko zatrucia i zatrzymania oddechu. Ten moment wymaga zaplanowanej opieki, a nie pozostawienia pacjenta samemu sobie.

Blokada działania leków przeciwbólowych

Opioidowe leki przeciwbólowe w trakcie działania naltreksonu nie zadziałają w standardowy sposób. Ma to znaczenie przy wypadku, zabiegu operacyjnym i w ratownictwie. Pacjent powinien mieć przy sobie informację o przyjętym leku i przekazać ją personelowi medycznemu.

Jak wygląda procedura

Zabieg przebiega w trzech etapach. Kwalifikacja jest częścią procedury, a nie wstępem do niej.

• Kwalifikacja medyczna. Wywiad, ocena dotychczasowego leczenia, wykluczenie przeciwwskazań, potwierdzenie abstynencji oraz omówienie mechanizmu działania i ograniczeń metody
• Implantacja. Zabieg w znieczuleniu miejscowym, w warunkach sterylnych, trwający zwykle od 20 do 30 minut
• Zalecenia po zabiegu. Higiena rany, ograniczenia ruchowe, termin kontroli oraz plan postępowania po zakończeniu działania leku

Wszywka narkotykowa, czyli o co pytają pacjenci

W języku potocznym implant naltreksonu bywa nazywany wszywką narkotykową. Nie jest to pojęcie medyczne i bywa źródłem nieporozumień, natomiast używamy go tutaj, ponieważ tak brzmi pytanie zadawane przez telefon.

Osobną sprawą są pytania o wszywkę na kokainę, mefedron czy metamfetaminę. Odpowiedź wymaga rozróżnienia, bo nie jest ani jednoznacznie odmowna, ani twierdząca.

Czy naltrekson działa na kokainę i inne stymulanty

Naltrekson nie blokuje receptorów, na które działają kokaina, amfetamina czy mefedron. Pod tym względem nie jest to blokada analogiczna do tej, jaką daje w przypadku opioidów.

Rzecz jednak w tym, że układ opioidowy uczestniczy w powstawaniu odczucia przyjemności także po innych substancjach. Blokada receptorów opioidowych może więc pośrednio osłabiać nagradzający komponent ich działania i to jest przedmiotem badań klinicznych.

Substancją czynną jest ten sam naltrekson niezależnie od postaci, a mechanizm blokady receptorów opioidowych pozostaje wspólny. Różnica dotyczy drogi podania i tempa uwalniania. Wymienione badania prowadzono na postaci doustnej oraz domięśniowej o przedłużonym uwalnianiu i to do nich odnoszą się podane wyniki.

Dlaczego pacjenci używający kokainy odnoszą korzyść

Używanie kokainy rzadko występuje w izolacji. U większości pacjentów towarzyszy mu picie alkoholu, często w tym samym epizodzie, ponieważ alkohol łagodzi nieprzyjemną fazę zejścia po stymulancie. Badania nad naltreksonem w tej grupie prowadzono właśnie u osób uzależnionych jednocześnie od obu substancji.

Tu mechanizm jest jednoznaczny. Naltrekson działa na komponent alkoholowy, a alkohol jest jednym z najsilniejszych wyzwalaczy powrotu do kokainy. Ograniczenie picia zmniejsza więc liczbę sytuacji, w których dochodzi do sięgnięcia po stymulant, nawet jeśli sam lek nie blokuje jego działania.

Do tego dochodzi obserwacja z naszej praktyki: pacjenci zgłaszający się z powodu kokainy opisują po zabiegu mniejsze nasilenie epizodów. Jest to doświadczenie kliniczne, a nie wynik badania, i tak należy je traktować przy podejmowaniu decyzji.

W uzależnieniu od stymulantów podstawą pozostaje więc leczenie uzależnienia od kokainy oparte na psychoterapii. Ewentualne zastosowanie naltreksonu poza wskazaniami rejestracyjnymi jest decyzją lekarza, podejmowaną indywidualnie i wymagającą omówienia z pacjentem.

Naltrekson a disulfiram, dwie różne metody

Obie bywają nazywane wszywką, ale mechanizm mają przeciwny i mylenie ich prowadzi do błędnych oczekiwań.

Szczegóły drugiej z tych metod opisuje strona poświęcona zabiegowi, jakim jest wszywka alkoholowa.

Dla kogo implant może być rozważany, a dla kogo nie

Każdy przypadek kwalifikowany jest indywidualnie, a decyzja należy do lekarza.

Możliwe działania niepożądane

Jak każda procedura medyczna, implantacja wiąże się z ryzykiem powikłań.

• ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu implantu
• reakcja zapalna lub infekcja rany
• reakcja alergiczna na lek albo na materiał implantu
• dolegliwości ogólne, w tym nudności i bóle głowy

W przypadku objawów niepokojących pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, a nie podejmować prób samodzielnego leczenia rany.

Naltrekson w kompleksowym planie leczenia

Implant nie jest samodzielnym leczeniem uzależnienia. Stanowi wsparcie w ramach szerszego postępowania i tylko w takim układzie ma sens kliniczny.

• terapia stacjonarna lub ambulatoryjna
• psychoterapia uzależnień
• plan zapobiegania nawrotom
• opieka psychiatryczna, jeśli współwystępują zaburzenia psychiczne

Skuteczność leczenia zależy od całości podejścia, a nie od samego implantu. Około trzech miesięcy działania leku to czas, który warto wykorzystać na zbudowanie tego, co ma działać później.

Kiedy konieczna jest pomoc medyczna

Co poza implantem

01

Leczenie uzależnienia od alkoholuGłówne wskazanie do zastosowania naltreksonu

02

Opioidy na receptęLeczenie po pełnej detoksykacji, warunek bezwzględny

03

Leczenie uzależnienia od oksykodonuNajczęstszy opioid Rx w polskiej praktyce klinicznej

04

Leczenie uzależnienia od kokainyPodstawą jest psychoterapia, farmakoterapia tylko wspomagająco