Icen bir kişide yuksek karaciger degerleri – ne anlama gelebilirler
Alkol kullanan bir kişide yüksek karaciger enzimlerini gosteren kan analizi sonucu, hepatologa yonlendirmenin en yaygin nedenlerinden biridir. Ancak bu sonuclarin yorumlanmasi karmasiktir ve yalnizca sayilara degil pek cok faktore bakmayi gerektirir. Hangi enzimlerin yükseldigi, ne kadar, birbirleriyle iliskileri, diger hangi parametrelerin eslik ettigini ve hastanin klinik tablosunun ne oldugu – tüm bunlar birlikte sonuclarin gercekte ne anlama geldigini ve siradaki adimin ne olmasi gerektigini belirler.
Karaciger enzimleri – ne olcerler, ne olcmezler
Yaygin olarak kullanilan “karaciger fonksiyon testleri” terimi aslinda yanilticidir. AST, ALT ve GGT karaciger fonksiyonunu olcmez – hepatosit hasarini veya enzimatik indüksiyonu olcer. Karaciger fonksiyonunun gercek degerlendirmesi baska parametrelere dayanir: albumin, INR, bilirubin.
GGT – alkol kötüye kullaniminin en hassas markeri
Gama-glutamiltransferaz (GGT), alkol kötüye kullaniminin en hassas laboratuvar markeridir – klinik semptomlar veya diger enzimlerin yükselmesi gelmeden once kronik icenlerin yüzde 70-80’inde yükselir. Önemli kisitlama: GGT özgül degildir. Bircok ilac, tiroid hastaliklari, obezite ve pankreas hastaliklariyla da yükselir. Alkolü biraktiktan sonra GGT genellikle 4-8 hafta içinde normallesir.
AST ve ALT – hepatosit hasari enzimleri
Alkolik karaciger hastaliğinda AST ve ALT degerleri nadiren 300-400 IU/l’yi aser. Cok yüksek aminotransferazlar (1000 IU/l üzeri) alkolik hastaligi seklinde ayni anda baska bir nedene isaret eder.
De Ritis endeksi – AST/ALT orani
Alkol kötüye kullanan kisilerde piridoksal-5-fosfat eksikligi gelisir ve bu ALT aktivitesini seçici olarak azaltir. Sonuc, alkolik karaciger hasarinin karakteristigi olan 2’nin üzerinde AST/ALT oraniddir – yaklasik yüzde 70 duyarlilik ve yüzde 80 özgüllük ile.
Sik sorulan sorular
Alkol kötüye kullaniminda hangi karaciger degerleri yükselir?
GGT – en hassas marker. AST ve ALT – hücre hasari göstergeleri. AST/ALT orani 2’nin üzerinde alkolik karaciger hastaligi için karakteristik. Yüksek bilirubin ve düsük albumin daha ciddi sinyaller.
Alkolü biraktiktan sonra degerler ne kadar hizli normallesir?
GGT 4-8 haftada. ALT ve AST 2-4 haftada. 8-12 haftalik abstinans sonrasi normallesmeme, daha derin tani için endikasyondur.
Kaynaklar
- Cohen JA, Kaplan MM. The SGOT/SGPT ratio – an indicator of alcoholic liver disease. Dig Dis Sci. 1979;24(11):835-838.
- European Association for the Study of the Liver (EASL). EASL Clinical Practice Guidelines: Alcohol-related liver disease. J Hepatol. 2018;69(1):154-181.
- Crabb DW, et al. Diagnosis and Treatment of Alcohol-Associated Liver Diseases: 2019 Practice Guidance. Hepatology. 2020;71(1):306-333.
KLİNİK SORGU
Form, klinik bir sorgu iletmek amacıyla kullanılmaktadır. Mesajlar doğrudan tedavi koordinasyonundan sorumlu ekibe iletilir.
İlgili Tedavi Alanları
Tedavi Kapsamı ve İçeriğin Bilgilendirici Niteliği
Zeus Detox & Rehab bünyesinde sunulan yatarak tedavi klinik niteliktedir ve tıbbi stabilizasyon, psikiyatrik değerlendirme ve tanı ile bozukluğun evresine uygun terapötik müdahaleye odaklanır. Tedavinin kapsamı ve şekli, hastanın mevcut sağlık durumu ve geçerli tıbbi standartlar doğrultusunda klinik ekip tarafından bireysel olarak belirlenir.
Bu internet sitesinde yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye niteliği taşımaz ve bireysel tedavi kararları için temel oluşturmaz. Bağımlılık ve ruh sağlığı bozukluklarının tedavisi bireysel tıbbi değerlendirme ve klinik uygunluk gerektirir.
İçerik Yazarı
Klinik İletişim
Merkez ile iletişim, yatarak tedaviye ilişkin bilgi sağlamak ve sonraki adımları gizli ve bağlayıcı olmayan bir şekilde koordine etmek amacıyla kurulmaktadır.