Marihuana a psychoza - kto jest w grupie ryzyka i jak rozpoznać objawy
Psychoza po marihuanie to temat, wokół którego narosły dwa równie szkodliwe mity. Pierwszy głosi, że trawka doprowadza do szaleństwa każdego, kto po nią sięgnie. Drugi, że to wymysł prohibicjonistów, a marihuana nikomu nie zaszkodziła. Prawda jest bardziej niewygodna niż jedno i drugie: marihuana nie wywoła psychozy u większości palących, ale u osób podatnych potrafi ją wyzwolić albo przyspieszyć jej pojawienie się o lata, a ryzyko rośnie wraz z mocą suszu, częstotliwością palenia i wczesnym startem. Ten artykuł wyjaśnia, czym jest psychoza po marihuanie, jak rozpoznać jej objawy, kto należy do grupy podwyższonego ryzyka i co robić, gdy się pojawi. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje pomocy lekarskiej.Czym jest psychoza po marihuanie
Psychoza to stan utraty kontaktu z rzeczywistością: pojawiają się urojenia, czyli fałszywe przekonania odporne na wszelkie dowody, oraz omamy, czyli spostrzeżenia bez bodźca, najczęściej słyszenie głosów. W kontekście marihuany mówi się o dwóch różnych zjawiskach, które łatwo pomylić. Pierwsze to ostry epizod psychotyczny wywołany substancją: pojawia się w trakcie lub tuż po intensywnym paleniu, zwykle po mocnym suszu lub dużej dawce, i najczęściej ustępuje w ciągu dni po odstawieniu. Drugie to psychoza utrwalona, która nie mija wraz z substancją i wymaga leczenia psychiatrycznego jak każde inne zaburzenie psychotyczne. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: pierwszy scenariusz jest przejściowy, drugi bywa początkiem choroby, która zostaje na lata.Objawy psychozy po marihuanie
Sygnały, których nie wolno lekceważyć
Urojenia prześladowcze: przekonanie, że ktoś śledzi, podsłuchuje, spiskuje, że znajomi coś ukrywają. Omamy: słyszenie głosów, rzadziej widzenie rzeczy, których nie ma. Silny lęk z poczuciem, że dzieje się coś nieodwracalnego. Derealizacja i depersonalizacja: świat wydaje się nierzeczywisty, a własne ciało obce. Chaotyczne, niepowiązane myślenie i mowa, której otoczenie nie rozumie. Podejrzliwość wobec bliskich, wycofanie, izolacja. Pobudzenie lub przeciwnie, zastygnięcie i brak reakcji.Kto jest w grupie ryzyka
Ryzyko nie rozkłada się równo i to jest najważniejsza informacja tego artykułu. Największe jest u osób, które mają w rodzinie przypadki schizofrenii lub innych zaburzeń psychotycznych, bo genetyczna podatność w połączeniu z THC działa jak zapalnik. Rośnie wyraźnie u osób, które zaczęły palić w wieku nastoletnim, gdy mózg jeszcze dojrzewa. Rośnie wraz z częstotliwością: palenie codzienne wiąże się z istotnie wyższym ryzykiem niż okazjonalne. I rośnie wraz z mocą: dzisiejszy susz zawiera kilkukrotnie więcej THC niż ten sprzed dwóch dekad, a najsilniejsze koncentraty jeszcze więcej, co czyni porównania do doświadczeń starszego pokolenia mylącymi. Osobną kategorią są syntetyczne kannabinoidy, potocznie zwane spice, których działanie psychotyczne bywa gwałtowniejsze i mniej przewidywalne niż naturalnego THC. Problem w tym, że nikt nie wie z góry, czy należy do grupy podatnej. Pierwszym sygnałem bywa dopiero epizod psychotyczny.Co robić, gdy pojawią się objawy
Zasada podstawowa: nie przeczekiwać i nie próbować przekonywać chorego, że to nieprawda. W ostrym epizodzie, gdy pojawiają się urojenia, omamy albo silne pobudzenie, potrzebna jest pilna konsultacja lekarska, a przy zagrożeniu bezpieczeństwa wezwanie pomocy. Otoczeniu pomaga zachowanie spokoju, ograniczenie bodźców, mówienie prostymi zdaniami i nieodpieranie urojeń wprost. Nie należy podawać alkoholu ani żadnych leków na własną rękę. Bezwzględnie konieczne jest zaprzestanie palenia: dalsze przyjmowanie THC podtrzymuje objawy i zwiększa ryzyko przejścia epizodu w postać przewlekłą. Warto też wiedzieć, że objawy psychotyczne mogą wystąpić nie tylko w trakcie palenia, ale również w okresie odstawienia, o czym piszemy w tekście o odstawieniu marihuany.Leczenie - dlaczego samo odstawienie nie wystarcza
Ostry epizod psychotyczny wymaga oceny i leczenia psychiatrycznego, a decyzje o terapii podejmuje wyłącznie lekarz. Ale zaopiekowanie samej psychozy bez zajęcia się uzależnieniem to połowa roboty: dopóki palenie trwa, ryzyko nawrotu objawów pozostaje wysokie. Z drugiej strony leczenie samego uzależnienia bez zaopiekowania psychiki również zawodzi, bo nieleczony lęk czy objawy psychotyczne popychają z powrotem do substancji. Dlatego przy współwystępowaniu uzależnienia i zaburzeń psychicznych standardem jest leczenie równoległe, w jednym programie: prowadzimy je jako leczenie podwójnej diagnozy, gdzie psychiatra i terapeuta uzależnień pracują wspólnie. Sam program terapii uzależnienia opisujemy na stronie leczenia uzależnienia od marihuany. Jeśli nie masz pewności, czy palenie w Twoim przypadku jest już uzależnieniem, pomocny będzie tekst o objawach uzależnienia od marihuany.
Marihuana nie wywołuje psychozy u każdego, ale u osób podatnych może ją wyzwolić lub przyspieszyć. Ryzyko rośnie przy obciążeniu rodzinnym zaburzeniami psychotycznymi, wczesnym starcie, codziennym paleniu i mocnym suszu. Ostry epizod zwykle ustępuje po odstawieniu w ciągu dni; objawy utrzymujące się dłużej wskazują na psychozę wymagającą leczenia psychiatrycznego.
Działaj natychmiast, gdy pojawią się: urojenia, słyszenie głosów, silne pobudzenie, agresja, zachowania zagrażające sobie lub innym, a także myśli samobójcze. To stany wymagające pilnej pomocy: dzwoń pod 112 lub zgłoś się do izby przyjęć szpitala psychiatrycznego. Całodobowe wsparcie w kryzysie psychicznym: 800 70 2222. Nie przekonuj chorego, że urojenia są nieprawdziwe, i nie zostawiaj go samego.
Palenie zaczęło odbijać się na psychice?
Zespół kliniczny Zeus Detox & Rehab leczy obie strony problemu jednocześnie: uzależnienie i współistniejące zaburzenia psychiczne, w ramach programu leczenia podwójnej diagnozy, z opieką psychiatryczną i terapią uzależnienia. Napisz lub zadzwoń przez stronę kontaktu klinicznego - poufnie i bez oceniania.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy marihuana może wywołać psychozę?
Tak, u osób podatnych. THC może wywołać ostry epizod psychotyczny lub przyspieszyć ujawnienie się choroby psychotycznej. Ryzyko rośnie przy obciążeniu rodzinnym zaburzeniami psychotycznymi, rozpoczęciu palenia w wieku nastoletnim, paleniu codziennym oraz przy bardzo mocnym suszu i koncentratach. U większości palących psychoza nie występuje.
Jakie są objawy psychozy po marihuanie?
Urojenia prześladowcze, słyszenie głosów, silny lęk, poczucie nierealności świata i obcości własnego ciała, chaotyczne myślenie i mowa, podejrzliwość wobec bliskich, izolacja oraz pobudzenie lub zastygnięcie. Kluczowa różnica wobec zwykłego działania THC to utrata krytycyzmu: chory jest przekonany, że urojenia są prawdziwe.
Ile trwa psychoza po marihuanie?
Ostry epizod wywołany substancją zwykle ustępuje w ciągu kilku dni po odstawieniu, przy odpowiedniej opiece medycznej. Jeśli objawy utrzymują się dłużej mimo abstynencji, wskazuje to na psychozę wykraczającą poza działanie substancji, która wymaga leczenia psychiatrycznego. Dalsze palenie znacząco zwiększa ryzyko przejścia w postać przewlekłą.
Kto jest najbardziej narażony na psychozę po marihuanie?
Osoby z zaburzeniami psychotycznymi w rodzinie, palące od wieku nastoletniego, palące codziennie oraz używające bardzo mocnego suszu lub koncentratów. Osobną, wysoką kategorią ryzyka są syntetyczne kannabinoidy (spice), których działanie psychotyczne bywa gwałtowniejsze i mniej przewidywalne. Nikt nie wie z góry, czy należy do grupy podatnej.
Co robić, gdy bliska osoba ma objawy psychozy po marihuanie?
Nie przekonuj jej, że urojenia są nieprawdziwe, bo zwykle pogarsza to sytuację. Zachowaj spokój, ogranicz bodźce, mów prostymi zdaniami, nie zostawiaj jej samej i nie podawaj alkoholu ani leków. Zapewnij pilną konsultację lekarską, a przy pobudzeniu, agresji lub zagrożeniu bezpieczeństwa wezwij pomoc pod 112.
Czy po psychozie można wrócić do palenia marihuany?
Nie. Przebyty epizod psychotyczny oznacza, że należysz do grupy podatnej, a każde kolejne palenie wiąże się z wysokim ryzykiem nawrotu objawów i przejścia w postać przewlekłą. Konieczna jest pełna abstynencja, a przy współistniejącym uzależnieniu leczenie równoległe: terapia uzależnienia i opieka psychiatryczna.
Zapytanie kliniczne
Formularz służy do przekazania zapytania o charakterze klinicznym. Wiadomości trafiają bezpośrednio do zespołu odpowiedzialnego za koordynację leczenia.
Powiązane obszary leczenia
Charakter informacyjny treści
Materiał ma charakter edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnego podejmowania decyzji terapeutycznych. W przypadku nasilonych objawów, współwystępujących zaburzeń psychicznych lub zagrożenia zdrowia konieczna jest indywidualna kwalifikacja medyczna.
Autor treści
Treści publikowane na stronie są przygotowywane przez interdyscyplinarny zespół Zeus Detox & Rehab we współpracy z lekarzami, psychoterapeutami, psychologami klinicznymi oraz personelem medycznym na podstawie aktualnej wiedzy medycznej i doświadczenia w leczeniu stacjonarnym uzależnień.
Kontakt kliniczny
Kontakt z ośrodkiem służy przekazaniu informacji dotyczących leczenia stacjonarnego oraz koordynacji dalszych kroków w sposób poufny i bez zobowiązań.