Terapia dla współuzależnionych - pomoc dla rodzin osób uzależnionych
Uzależnienie nie dotyka wyłącznie osoby pijącej czy używającej substancji. Cierpi też jej najbliższe otoczenie, które często latami próbuje ratować sytuację, kontrolować bliskiego i utrzymać pozory normalności. Z czasem życie całej rodziny zaczyna kręcić się wokół uzależnienia. Ten stan ma swoją nazwę, to współuzależnienie, i podobnie jak samo uzależnienie można je leczyć. Co ważne, pomoc dla rodziny nie musi czekać, aż osoba uzależniona podejmie leczenie.
Czym jest współuzależnienie
Współuzależnienie to utrwalony sposób funkcjonowania osoby bliskiej, w którym jej życie, emocje i decyzje zostają podporządkowane uzależnieniu drugiej osoby. Bliski stopniowo rezygnuje z własnych potrzeb, przejmuje odpowiedzialność za skutki uzależnienia i organizuje codzienność wokół tego, by zapobiegać kolejnym kryzysom. Nie jest to wada charakteru ani słabość, lecz zrozumiała, choć szkodliwa adaptacja do życia w ciągłym napięciu.
Po czym rozpoznać współuzależnienie
Współuzależnienie rzadko jest oczywiste dla samej osoby, której dotyczy. Do częstych sygnałów należą:
- przejmowanie odpowiedzialności za skutki uzależnienia bliskiego, na przykład spłacanie długów, tłumaczenie nieobecności, ukrywanie problemu przed otoczeniem,
- nieustanne kontrolowanie i monitorowanie bliskiego,
- rezygnacja z własnych potrzeb, planów i relacji,
- życie w ciągłym napięciu, lęku i poczuciu winy,
- powtarzające się próby ratowania i kontrolowania, które nie przynoszą trwałej zmiany,
- trudność z wyznaczaniem i utrzymaniem granic.
Jeśli rozpoznajesz u siebie część tych sygnałów, nie oznacza to, że robisz coś źle. Oznacza to, że długo dźwigasz trudną sytuację i że pomoc skierowana do Ciebie również ma sens.
Dlaczego współuzależnienie warto leczyć
Współuzależnienie szkodzi na dwa sposoby. Po pierwsze, odbija się na zdrowiu i samopoczuciu osoby bliskiej, prowadząc do przewlekłego stresu, wyczerpania, stanów lękowych czy obniżonego nastroju. Po drugie, paradoksalnie bywa elementem podtrzymującym uzależnienie, ponieważ chronienie bliskiego przed naturalnymi skutkami jego zachowania usuwa konsekwencje, które mogłyby skłonić go do leczenia.
Praca nad współuzależnieniem nie polega na obwinianiu rodziny. Pozwala odzyskać równowagę, zadbać o własne zdrowie i zmienić sposób reagowania na uzależnienie bliskiego w sposób, który jest zdrowszy także dla niego.
Na czym polega terapia współuzależnienia
Terapia współuzależnienia jest skierowana do osoby bliskiej i koncentruje się na niej, a nie na osobie uzależnionej. Zwykle obejmuje pracę nad rozpoznawaniem własnych potrzeb i emocji, nauką wyznaczania i utrzymywania granic, wychodzeniem ze schematu ratowania i kontrolowania oraz odbudową własnego życia i relacji. Może być prowadzona indywidualnie lub w grupie, a jej celem jest realna zmiana funkcjonowania, nie jednorazowa porada.
Równolegle pomocne bywają grupy wsparcia dla rodzin osób uzależnionych, które dają poczucie, że nie jest się z tym samemu, oraz dostęp do doświadczeń innych osób w podobnej sytuacji.
Czy muszę czekać, aż bliski podejmie leczenie
Nie. To jedno z najważniejszych przesłań dla rodzin. Praca nad własnym funkcjonowaniem nie wymaga, by osoba uzależniona była gotowa się leczyć. Co więcej, zmiana po stronie bliskich, na przykład zaprzestanie chronienia przed konsekwencjami i konsekwentne utrzymywanie granic, bywa właśnie tym, co ostatecznie skłania osobę uzależnioną do podjęcia leczenia. Jeśli zastanawiasz się, jak rozmawiać z bliskim o leczeniu, pomocny będzie osobny poradnik o tym, jak przekonać bliskiego do podjęcia leczenia.
Jeśli sytuacja w domu wiąże się z przemocą lub bezpośrednim zagrożeniem zdrowia albo życia, priorytetem jest bezpieczeństwo. W takich sytuacjach należy skorzystać z pomocy w trybie pilnym, a nie odkładać jej do czasu planowej terapii.
Bliska osoba zmaga się z uzależnieniem i nie wiesz, co dalej?
Możesz poufnie omówić swoją sytuację oraz możliwości pomocy, zarówno dla osoby uzależnionej, jak i dla rodziny, z zespołem klinicznym Zeus Detox & Rehab. Rozmowa jest informacyjna i bez zobowiązań. Więcej o podejściu terapeutycznym znajdziesz na stronie terapii, a kontakt w sekcji kontaktu klinicznego.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Co to jest współuzależnienie?
Współuzależnienie to utrwalony sposób funkcjonowania osoby bliskiej, w którym jej życie, emocje i decyzje zostają podporządkowane uzależnieniu drugiej osoby. Bliski rezygnuje z własnych potrzeb, przejmuje odpowiedzialność za skutki uzależnienia i organizuje codzienność wokół zapobiegania kryzysom. To zrozumiała, choć szkodliwa adaptacja, a nie wada charakteru.
Po czym poznać, że jestem osobą współuzależnioną?
Do częstych sygnałów należą przejmowanie odpowiedzialności za skutki uzależnienia bliskiego, nieustanne kontrolowanie, rezygnacja z własnych potrzeb, życie w ciągłym napięciu i poczuciu winy oraz trudność z wyznaczaniem granic. Rozpoznanie tych sygnałów nie oznacza, że robisz coś źle, lecz że pomoc skierowana do Ciebie również ma sens.
Czy mogę zacząć terapię, zanim bliski podejmie leczenie?
Tak. Praca nad własnym funkcjonowaniem nie wymaga, by osoba uzależniona była gotowa się leczyć. Co więcej, zmiana po stronie bliskich, na przykład zaprzestanie chronienia przed konsekwencjami i utrzymywanie granic, bywa właśnie tym, co skłania osobę uzależnioną do podjęcia leczenia.
Na czym polega terapia współuzależnienia?
Terapia jest skierowana do osoby bliskiej i koncentruje się na niej. Obejmuje pracę nad rozpoznawaniem własnych potrzeb i emocji, nauką wyznaczania granic, wychodzeniem ze schematu ratowania i kontrolowania oraz odbudową własnego życia. Może być prowadzona indywidualnie lub w grupie, a jej celem jest realna zmiana funkcjonowania.
Czy współuzależnienie naprawdę szkodzi?
Tak, na dwa sposoby. Odbija się na zdrowiu i samopoczuciu osoby bliskiej, prowadząc do przewlekłego stresu i wyczerpania, a jednocześnie bywa elementem podtrzymującym uzależnienie, ponieważ chronienie bliskiego przed skutkami jego zachowania usuwa konsekwencje, które mogłyby skłonić go do leczenia.
Zapytanie kliniczne
Formularz służy do przekazania zapytania o charakterze klinicznym. Wiadomości trafiają bezpośrednio do zespołu odpowiedzialnego za koordynację leczenia.
Powiązane obszary leczenia
Charakter informacyjny treści
Materiał ma charakter edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnego podejmowania decyzji terapeutycznych. W przypadku nasilonych objawów, współwystępujących zaburzeń psychicznych lub zagrożenia zdrowia konieczna jest indywidualna kwalifikacja medyczna.
Autor treści
Kontakt kliniczny
Kontakt z ośrodkiem służy przekazaniu informacji dotyczących leczenia stacjonarnego oraz koordynacji dalszych kroków w sposób poufny i bez zobowiązań.